على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3301

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

و شتابان . مستعجلات ( mosta'jal t ) ع . ر . مستعجلة . مستعجلانه ( mosta'jel ne ) ص - م ف . پ . مأخوذ از تازى - شتابانه و بطور شتاب . و به زودى . مستعجلة ( mosta'jalat ) ا . ع . اخذ مستعجلة من الطريق : راه نزديك پيش گرفت . و هذه مستعجلات الطريق : اين راه نزديكى است . مستعجلة ( most'ajelat ) ا . ع . نام داروئى كه فربهى آورد . متسعجم ( mosta'jem ) ص . ع . گنگ . و آنكه سخن آشكار گفتن نتواند . و ساكت و خاموش . و آنكه از غلبهء خواب خواندن نتواند . مستعد ( mosta'edd ) ص . ع . آماده و خود را آماده كرده . مستعد ( mosta'ed ) و ( mosta'edd ) ص . ع . مأخوذ از تازى - آماده و مهيا و پا ساخت و نپق . و حاضر و تيار . و آراسته . و ترتيب داده شده . و سزاوار و لايق و شايسته . و مستعد قبول : حاضر و آمادهء براى دريافت كردن . و مستعد نفرين : سزاوار نفرين . و مستعد كردن : آماده و حاضر كردن . مستعدى ( mosta'di ) ص . ع . كسى كه درخواست يارى مىكند . مستعذب ( mosta'zeb ) ص . ع . كسى كه آب شيرين براى آشاميدن مىدهد . مستعر ( mosta'err ) ص . ع . جرب درگيرنده . مستعرب ( mosta'reb ) ص . ع . كسى كه شبيه بتازيان شود . و كسى كه سخن زشت مىگويد . و ماده گاوى كه گشن خواه مىشود . مستعربة ( mosta'rebat ) ص . ع . غير تازى در تازيان در آمده . و مانا بتازيان شونده . و تازى غير خالص و بيابانى شونده . مستعرض ( mosta'rez ) ص . ع . آنكه عرضه كردن مىخواهد . مستعرف ( mosta'ref ) ص . ع . آنكه شناختن مىخواهد . مستعز ( mosta'ezz ) ص . ع . مرض مستولى . و ريگ سخت شده . مستعسل ( mosta'sel ) ص . ع . كسى كه عسل مىخواهد . مستعصم ( mosta'sem ) ص . ع . آنكه سخت مىگيرد چيزى را و ضبط مىكند . و المستعصم بالله : لقب ابو احمد منصور بن مستنصر سى و هفتم خليفهء عباسى و آخرين آنها كه در سال 656 هجرى به حكم هلاكوخان مغول ويرا در نمد پيچيده بماليدند تا بمرد و خلافت پانصد و بيست و چهار سالهء تبار عباس بهم پيچيده شده منقرض گرديد . مستعطى ( mosta'si ) ص . ع . سركش و عاصى و گناهكار . مستعطى ( mosta'ti ) ص . ع . آنكه عطا و بخشش مىخواهد . مستعظم ( mosta'zam ) ص . ع . بزرگ شمرده شده . مستعظم ( mosta'zem ) ص . ع . آنكه بزرگ مىشمارد چيزى را . مستعف ( mosta'eff ) ص . ع . پارسا و پاك‌دامن و پرهيزگار . مستعقب ( mosta'qab ) ا . ع . كسى و يا چيزى كه پيروى شده باشد . مستعقب ( mosta'qeb ) ص . ع . شتم‌كنندهء كسى . و تفحص‌كنندهء در خطاهاى كسى را . و پيروىكننده . مستعكد ( mosta'ked ' ' ) ص . ع . شتر و يا سوسمار فربه . و شكار پنهان شده . مستعلب ( mosta'leb ) ص . ع . گوشت بوى گرفته . مستعلج ( mosta'lej ) ص . ع . مستعلج الخلق : ستبر و درشت پوست . مستعلف ( mosta'lef ) ص . ع . ستور خوراك خواهنده . مستعلم ( mosta'lem ) ص . ع . خواهان علم و دانش . مستعلى ( mosta'li ) و مستعلية ( mosta'liat ) ص . ع . بلند و بلند برآمده . و الحروف المستعلية : صضطظ خفق . مستعم ( mosta'emm ) ص . ع . كسى كه به عموئى مىگيرد . و آنكه عمامه بر سر مىبندد . مستعمر ( mosta'mer ) ص . ع . آبادكننده و معمور سازنده . مستعمش ( mosta'mec ) ص . ع . آنكه گول و احمق مىشمارد كسى را . مستعمل ( mosta'mal ) ص . ع . به كار داشته . و سخن مستعمل نقيض مهمل . مستعمل ( mosta'mal ) ص . پ . مأخوذ از تازى - استعمال شده و به كار داشته شده و كار كرده شده . و رايج و معمول و متداول . مستعمل ( mosta'mel ) ص . ع . به كار دارنده . و استعمال‌كننده . مستعند ( mosta'ned ) ص . ع . شتر و يا اسب چيره شوندهء بر مهار و رسن . مستعنز ( mosta'nez ) ص . ع . يكسو شونده . و كار گيرنده . مستعهد ( mosta'hed ) ص . ع . هم‌عهد و هم‌پيمان . مستعير ( mosta'ir ) ص . ع . بعاريت خواهنده . و تنها و منفرد . مستعير ( mosta'ir ) ا . ع . آنكه در خلقت مانا بگور خر باشد . و مستعير